Kırgız edebiyatının önde gelen isimlerinden merhum Prof. Dr. Salican Cigitov, doğumunun 90. yılında uluslararası bir sempozyumla anıldı. Türkolog, şair, yazar ve edebiyat eleştirmeni kimliğiyle Kırgız kültür hayatında derin izler bırakan Cigitov için düzenlenen etkinlik, akademi ve edebiyat çevrelerini bir araya getirdi.
Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi (KTMÜ) Edebiyat Fakültesi Türkoloji Bölümü’nün öncülüğünde TÜRKSOY, Kırgız Cumhuriyeti Millî Yazarlar Birliği, Kırgızistan Millî Bilimler Akademisi ve C. Balasagın Kırgız Millî Üniversitesi iş birliğiyle düzenlenen “Uluslararası Salican Cigitov ve Edebiyat Sempozyumu”, KTMÜ Kasım Tınıstanov Konferans Salonu’nda gerçekleştirildi.
Kırgız edebiyatının önemli ismi Prof. Dr. Salican Cigitov’un anısına düzenlenen uluslararası sempozyum, açılış ve plenar oturumlardan anma oturumlarına, paralel ve çevrim içi oturumlara uzanan zengin programıyla, Cigitov’un edebi ve eleştirel mirasını bilimsel bir perspektifle yeniden değerlendirmeye açarak Cigitov'un Kırgız edebiyatına sunduğu katkıların gelecek kuşaklara aktarılması, Türk dünyası edebiyatları arasındaki etkileşimin güçlendirilmesi ve dijitalleşme, mitoloji, folklor, kimlik, toplumsal dönüşüm ile edebiyat eleştirisi gibi çok boyutlu başlıkların disiplinler arası bir yaklaşımla tartışılmasına zemin hazırladı.
Etkinliğe Kırgız Cumhuriyeti Başbakan Yardımcısı Edil Baysalov’un yanı sıra KTMÜ Rektörü Prof. Dr. Alpaslan Ceylan, Rektör Vekili Prof. Dr. Almaz İbrayev, Kırgız Cumhuriyeti Millî Yazarlar Birliği Başkanı Kanıbek İmanaliyev, Kırgız Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Danışmanı Medetbek Bukuev, TÜRKSOY Genel Sekreteri Başdanışmanı Sabırbek Börübay, rektör yardımcıları, akademisyenler, yazarlar ve öğrenciler katıldı. Merhum Cigitov’un ailesi ile edebiyat camiasından çok sayıda isim de anma programında hazır bulundu.
KC. Başbakan Yardımcısı Baysalov: “Salican Cigitov’un Mirası Derin ve Yol Göstericidir”
Kırgız Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı Edil Baysalov, Prof. Dr. Salican Cigitov’u saygı ve minnetle andıklarını belirterek, onun Kırgız kültür ve düşünce dünyasında ayrıcalıklı bir konuma sahip olduğunu vurguladı. Cigitov’un sadece bir edebiyatçı değil, düşünsel derinliğiyle toplumsal hafızaya yön veren bir aydın olduğunu ifade eden Baysalov, onun Kırgız toplumunda “evliya” olarak nitelendirilebilecek bir şahsiyet olduğunu dile getirdi. Baysalov, Cigitov’un özellikle devletin kuruluş sürecine ilişkin fikirleriyle Kırgız tarihine, felsefesine ve edebiyatına önemli katkılar sunduğunu belirterek, bu yönüyle “Salican Evliya” olarak anılmayı hak ettiğini söyledi. Cigitov’un düşünsel mirasının günümüzde daha iyi anlaşılması gerektiğine dikkat çeken Baysalov, “Onun ortaya koyduğu fikirlerin ve kaleme aldığı eserlerin yeniden okunması ve değerlendirilmesi büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.
Rektör Ceylan: “Cigitov, Türk Dünyasında Gaspıralı’nın Düşünsel Devamıdır”
Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Alpaslan Ceylan, Salican Cigitov’un Kırgız dili ve edebiyatına sunduğu katkıların yanı sıra Türk dünyası açısından taşıdığı düşünsel öneme dikkat çekti.
Cigitov’un akademik çalışmalarının yanı sıra, Kırgız dilinin korunması ve geliştirilmesi yönündeki çabalarıyla da öne çıktığını belirten Ceylan, onun dil anlayışının Türk dünyasının ortak kültürel köklerine işaret ettiğini vurgulayarak “İsmail Gaspıralı’nın Orta Asya ve Türk-İslam coğrafyasındaki düşünsel devamını arıyorsanız, bu isim Salican Cigitov’dur” dedi. Ceylan, Cigitov’un “Türk lehçeleri farklı dallar gibi görünse de kökleri aynı topraktan beslenmektedir” sözünün bu ortaklık fikrini güçlü biçimde yansıttığını ifade etti.
Cigitov’un Türk dünyasında daha geniş kitlelere tanıtılması gerektiğini dile getiren Ceylan, bu doğrultuda farklı ülkelerde bilimsel toplantılar düzenlenmesinin planlandığını açıkladı. Dilin yalnızca bir iletişim aracı değil, aynı zamanda kültür ve edebiyatın taşıyıcısı olduğunu vurgulayan Ceylan, Cigitov’un bu anlayışıyla kalıcı bir miras bıraktığını söyledi.
Baysalov’a Manas Üniversitesi’nden 30. Yıl Hizmet Madalyası
KTMÜ Rektörü Prof. Dr. Alpaslan Ceylan, Kırgız Cumhuriyeti Başbakan Yardımcısı Edil Baysalov’a, görevindeki başarıları ve Manas Üniversitesi’ne sağladığı katkılar dolayısıyla, üniversitenin 30. Yıl Dönümü Hizmet Madalyası takdim etti. Başbakan Yardımcısı Baysalov, teşekkürlerini ileterek Manas Üniversitesi’nin Kırgızistan’daki bilimsel ve kurumsal başarısının gurur verici olduğunu ifade etti.
İmanaliyev: “Cigitov’un Eserleri Yeni Nesiller İçin Önemli Bir Miras”
Kırgız Cumhuriyeti Millî Yazarlar Birliği Başkanı Kanıbek İmanaliyev, Türk dünyasına önemli katkılar sunan Salican Cigitov’un, yaşamı boyunca öğretmenlik yaparak Kırgız halkının eğitimine ve kültürel gelişimine değerli hizmetler kazandırdığını ifade etti.
İmanaliyev, Cigitov’un hayatından örnekler aktararak onun disiplinli çalışmasına, yüksek sorumluluk bilincine ve Kırgız edebiyatına sağladığı kalıcı katkılara dikkat çekti. Cigitov’un hem eğitimci hem de yazar kimliğiyle örnek bir şahsiyet olduğunu vurgulayan İmanaliyev, onun eserlerinin yeni nesiller tarafından okunmasının ve yaşatılmasının büyük önem taşıdığını belirtti.
İki gün süren sempozyum, açılış konuşmalarının ardından ve Salican Cigitov’un hayatını konu alan film gösterimiyle devam etti. Ardından gerçekleştirilen plenar oturumda, farklı ülkelerden akademisyenler Cigitov’un edebi ve eleştirel mirasını disiplinler arası bir yaklaşımla değerlendirdi. Oturumda özellikle Kırgız edebiyat eleştirisinin gelişimi, Türk dünyası edebiyatları arasındaki etkileşim ve çağdaş edebiyat kuramları öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
Anma Oturumlarında Cigitov’un Edebi Kişiliği ve Eleştirel Kimliği Öne Çıktı
İlk gün gerçekleştirilen anma oturumlarında, Cigitov’un edebiyat eleştirmeni kimliği, şiir anlayışı ve düşünsel katkıları farklı konuşmacılar tarafından ele alındı. Bildirilerde, Cigitov’un eserlerinin estetik unsurların yanı sıra toplumsal ve felsefi boyutlarıyla değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Oturumlarda Edebiyat Konusu Dijitalleşmeden Mitolojiye Geniş Bir Yelpaze Ele Alındı
Sempozyumun paralel oturumlarında edebiyatın güncel dönüşümü ve disiplinler arası ilişkileri dikkat çekti. Dijitalleşme temalı sunumlarda, dijital edebi türler, sosyal medyada edebiyatın yeni temsil biçimleri ve edebiyatın dijital platformlardaki dönüşümü ele alındı. Bunun yanı sıra, klasik metinlerin modern analiz yöntemleriyle incelenmesi ve edeb, eserlerin sosyolojik bağlamda yorumlanması da öne çıkan konular arasında yer aldı.
Mitoloji ve folklor odaklı bildirilerde ise Manas Destanı, Mahabharata ile karşılaştırmalı okumalar, Türk mitolojisinin edeb, metinlerdeki yansımaları ve doğum-ölüm ritüelleri gibi konular tartışıldı. Bu çerçevede, sözlü kültür ile yazılı edebiyat arasındaki süreklilik vurgulandı.
Türk Dünyası Edebiyatları Arasındaki İlişkiler Tartışıldı
Oturumlarda Türk dünyası edebiyatları arasındaki ilişkiler de önemli bir yer tuttu. Kazak, Kırgız, Azerbaycan ve Türk edebiyatları arasında tematik ve yapısal benzerlikler ele alınırken, ortak kültürel hafıza, kimlik ve dil ilişkisi üzerinden karşılaştırmalı analizler yapıldı. Ayrıca Aytmatov üzerine yapılan sunumlar, tarihsel hafıza, kimlik inşası ve modernite tartışmaları bağlamında dikkat çekti.
Edebiyatın Toplumsal İşlevi Masaya Yatırıldı
Sempozyumda edebiyatın toplumsal işlevine yönelik bildiriler de geniş yer buldu. Çocuk edebiyatının kimlik oluşumundaki rolü, kadın temsilleri, toplumsal dönüşüm ve edebiyat ilişkisi ile edebi metinlerde ideoloji ve iktidar ilişkileri farklı perspektiflerden tartışıldı.
Çevrim İçi Oturumlarla Uluslararası Katılım Güçlendi
Sempozyum kapsamında düzenlenen çevrim içi oturumlar, farklı ülkelerden araştırmacıların katılımıyla uluslararası boyutu güçlendirdi. Bu oturumlarda özellikle tarihsel roman, folklor motifleri, kolektif hafıza, edebiyat ve kimlik ilişkisi gibi konular öne çıktı.
Cigitov Yarışmasında Dereceye Giren Öğrenciler Ödüllerine Kavuştu
Sempozyum kapsamında, Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi (KTMÜ) Türkoloji Bölümü tarafından öğrenciler arasında düzenlenen “Salican Cigitov Hikâye ve Şiir Yarışması”nın sonuçları açıklandı. Hikâye ve şiir kategorilerinde yapılan değerlendirmeler sonucunda dereceye giren öğrenciler belirlenirken, başarılı performans sergileyen katılımcılar düzenlenen törende ödüllerini aldı. Yarışma, gençlerin edebiyata olan ilgisini teşvik etmeyi ve Cigitov’un edebi mirasını yeni kuşaklara aktarmayı amaçladı.
Sempozyum, Anma Sınırlarını Aşarak Türk Dünyası Edebiyatına Bilimsel Katkı Sağladı
Sempozyumun kapanış oturumunda yapılan değerlendirmelerde, etkinliğin Kırgız edebiyatının kuramsal gelişimine somut katkılar sunan güçlü bir akademik platforma dönüştüğü vurgulandı. Katılımcılar, sempozyumun Türk dünyası edebiyatları arasında bilimsel iş birliklerini derinleştiren, ortak araştırma alanlarını görünür kılan ve disiplinler arası etkileşimi artıran bir zemin oluşturduğuna dikkat çekti.
İki gün boyunca gerçekleştirilen oturumlarda sunulan bildirilerin, Prof. Dr. Salican Cigitov’un edebi ve eleştirel mirasını çağdaş kuramsal yaklaşımlar ışığında yeniden değerlendirdiği belirtildi. Bu kapsamda, Cigitov’un düşünsel birikiminin yalnızca tarihsel bir değer olarak değil, güncel akademik tartışmalara yön veren canlı bir kaynak olarak ele alındığı ifade edildi.
Kapanışta yapılan genel değerlendirmelerde, sempozyumun hem Kırgız edebiyatının uluslararası görünürlüğünü artırdığı hem de bu alandaki bilimsel üretimin sürdürülebilirliğine katkı sunduğu kaydedildi. Etkinliğin, Cigitov’un mirasının gelecek kuşaklara aktarılması açısından kalıcı bir akademik referans noktası oluşturduğu vurgulandı.
Salican Cigitov Kimdir?
Kırgız edebiyatı ve Türk dünyası düşünce hayatının önde gelen isimlerinden Prof. Dr. Salican Cigitov, Türkolog, şair, yazar ve edebiyat eleştirmeni kimliğiyle tanınmaktadır. Akademik ve edebi çalışmalarıyla öne çıkan Cigitov, özellikle Kırgız edebiyatının gelişim sürecine yönelik eleştirel analizleri ve kuramsal yaklaşımlarıyla dikkat çekmiştir.
Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi’nde Rektör Yardımcılığı, Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü ve Türkoloji Bölüm Başkanlığı görevlerini üstlenen Cigitov, bu süreçte hem bilimsel üretime hem de Türk dünyasına yönelik akademik iş birliklerine önemli katkılar sağlamıştır.
Edebiyat eleştirisinde disiplinli ve ilkeli yaklaşımıyla bilinen Cigitov, eserlerinde kültürel ve manevi değerler, edebiyatın yönü ve yazınsal üretim süreçlerini derinlikli bir bakışla ele almıştır. Şiir ve yazı alanındaki çalışmalarıyla da öne çıkan Cigitov, çok yönlü bir entelektüel olarak Kırgız kültür ve edebiyatında kalıcı bir iz bırakmıştır.
Akademik birikimi ve düşünsel derinliğiyle Prof. Dr. Salican Cigitov, yalnızca Kırgız edebiyatının gelişimine katkı sunan bir isim değil, Türk dünyasında saygın bir düşünce insanı olarak kabul edilmektedir.